โบนัสออกแล้ว ภาษีเพิ่มขึ้น ทำไมเงินที่ได้รับจริงถึงน้อยกว่าที่คิด?

“ปีนี้ได้ 100,000 บาท…จะเอาไปทำอะไรดีนะ” 😊

แต่พอเงินเข้าจริง เอ๊ะ…ทำไมเหลือไม่ถึง 100,000? 😅

เรื่องนี้เกิดขึ้นได้ เพราะ โบนัสก็ถือเป็นเงินได้ของเรา และมีผลต่อการคำนวณภาษีด้วย โดยภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของไทยเป็นแบบขั้นบันได ยิ่งเงินได้สุทธิสูง ส่วนที่อยู่ในขั้นสูงขึ้นก็เสียภาษีในอัตราที่สูงขึ้น ปัจจุบันอัตราอยู่ตั้งแต่ยกเว้นสำหรับเงินได้สุทธิ 150,000 บาทแรก ไปจนถึง 35% สำหรับส่วนที่เกิน 5 ล้านบาท

เอาแบบง่าย ๆ ลองแยกเป็น 4 เรื่อง

1. โบนัสไม่ได้แยกออกจากเงินเดือนแบบคนละโลก

ตอนคำนวณภาษีทั้งปี โบนัสจะเป็นส่วนหนึ่งของเงินได้ที่ต้องนำมาพิจารณาร่วมกับเงินเดือนและเงินได้อื่นที่เกี่ยวข้อง

เพราะฉะนั้น เงินเดือนทั้งปี + โบนัส = รายได้เพิ่มขึ้น และเมื่อรายได้เพิ่ม ภาษีที่คำนวณได้ก็อาจเพิ่มตาม

2. ไม่ได้แปลว่า “โบนัสทั้งก้อน” ถูกเก็บด้วยอัตราภาษีขั้นสูงสุดของเรา

ภาษีไทยเป็นแบบ ขั้นบันได

เช่น ถ้าเงินได้สุทธิของเราอยู่ในช่วง 15% แล้วโบนัสทำให้บางส่วนขยับเข้าไปอยู่ช่วง 20% ไม่ได้หมายความว่าเงินทั้งหมดตั้งแต่บาทแรกจะถูกคิด 20%

แต่จะคิดอัตราที่สูงขึ้น เฉพาะเงินส่วนที่เข้าไปอยู่ในขั้นนั้น

3. ทำไมเดือนที่ได้โบนัส ภาษีหัก ณ ที่จ่ายถึงดูเยอะเป็นพิเศษ?

เพราะเมื่อมีเงินพิเศษอย่างโบนัส นายจ้างต้องนำโบนัสเข้ามาคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายตามหลักเกณฑ์ แล้วหาส่วนภาษีที่เพิ่มขึ้นจากเงินพิเศษนั้น

ดังนั้นในเดือนโบนัส เราจึงอาจเห็นยอด ภาษีหัก ณ ที่จ่ายกระโดดขึ้นกว่าปกติได้

เลยเกิดภาพที่หลายคนเจอว่า

โบนัส 100,000 บาท ≠ เงินเข้าบัญชีเพิ่ม 100,000 บาท

เพราะก่อนถึงมือเรา อาจมีทั้งภาษีหัก ณ ที่จ่ายและรายการหักอื่นตามเงื่อนไขของแต่ละบริษัท

4. ภาษีที่ถูกหักเดือนโบนัส ยังไม่ใช่คำตอบสุดท้ายของภาษีทั้งปี

ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคือการทยอยชำระภาษีไว้ก่อน ส่วนภาษีจริงของเราจะพิจารณาจากเงินได้ ค่าใช้จ่าย และค่าลดหย่อนที่เกี่ยวข้องตลอดทั้งปี เมื่อถึงเวลายื่นภาษีจึงนำยอดที่ถูกหักไว้มาเครดิตกับภาษีที่คำนวณได้จริง

ถ้าหักไว้น้อยกว่าที่ควรเสีย ก็อาจต้องจ่ายเพิ่ม ถ้าหักไว้มากกว่าภาษีที่ต้องเสียจริง ก็อาจมีสิทธิขอคืนตามหลักเกณฑ์

จำง่าย ๆ: โบนัส+รายได้ → รายได้เพิ่มอาจทำให้ภาษีเพิ่ม → เงินโบนัสที่เห็นจึงไม่เท่ากับเงินสุทธิที่เข้าบัญชี

เพราะฉะนั้น ก่อนวางแผนใช้โบนัส อย่าเพิ่งวางแผนจากตัวเลข “โบนัสก่อนหัก” ทั้งก้อน

ลองเริ่มจากคำถามว่า “หลังหักภาษีและรายการอื่นแล้ว เราเหลือโบนัสสุทธิเท่าไร?”

Next Step ง่าย ๆ วันนี้ 👉 เปิด Payslip เดือนที่มีการจ่ายโบนัส แล้วลองดู 3 ตัวเลขนี้

- โบนัสก่อนหัก - ภาษีหัก ณ ที่จ่าย - เงินสุทธิที่ได้รับจริง

แค่เห็น 3 ตัวเลขนี้ เราก็จะเริ่มเข้าใจแล้วว่า โบนัสของเราหายไปไหน และควรวางแผนจากเงินก้อนไหนจริง ๆ 😊

แล้วโบนัสรอบล่าสุดของคุณ…ตอนเห็นเงินเข้าจริง ตรงกับที่คิดไว้ไหม?

เนื้อหานี้เป็นความรู้ทั่วไปด้านภาษี ไม่ใช่คำแนะนำภาษีเฉพาะบุคคล สิทธิ ค่าลดหย่อน และภาระภาษีของแต่ละคนแตกต่างกัน และกฎภาษีอาจมีการเปลี่ยนแปลง ควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากกรมสรรพากรก่อนดำเนินการ